» Aile ici sorunlar ve cevaplar

iyi bir anne baba nasil olunur

admin — Mon, 30 Nov 2009 13:02:35 +0000

çocuklarımız bize emanet biz onların sahibi değil,emanetçisiyiz. Ahlakını güzel bir şekilde geliştirmek,iyi eğitmek için disiplinli davranmak,tabiri caizse ipin ucunu sıkıca tutmak ama çocuğa hareket alanı bırakarak, bizim her daim onların arkasında olduğumuz güvenini vererek hareket etmeliyiz.

Inatlaşmaya gitmeden saygınlığı korumalı–Anne- babanın çocuk üzerinde ısrarlı olduğu;olmassa olmaz konular olmalı, gereksiz konularda inatlaşmaya girip saygınlığı yitirmemeli. Örneğin yemek yemesi, (aynı standartlarda olan bizim beğendiğimiz) kıyafeti giymesi ya da seçmesi gibi…Detay konularda mümkün olduğunca anlayışlı olup, ahlak ve eğitimine ait konularda kararlı ve istikrarlı olmalı. Tabi bunu yaparken yöntemimiz yumuşak ve sevecen olmalı. Öncelikle her zaman övme, yüreklendirme, ödül yöntemi kullanılmalı.Eğer bu yöntem hiç etkili olmuyorsa,o zaman bazı sevdiği şeylerden mahrum ederek yerleşmesi gereken davranışı yerleştirmeliyiz.
Her çocuk ayrı bir kainattır-Fazlaca sertlikte güç eksikliğidir, fazlaca yumuşaklık gibi. Esas marifet çocuğun karakterini,iç dünyasını keşfedip ona uygun yöntemi uygulamaktadır. Mesela içe dönük hassas bir çocuğumuza hafif cezalı davranmak daha etkilidir. Ya da ona insanların önünde düşüceği durumu hatırlatmak onun için ne kadar rencide olabileceğini hissettirmek daha etkili olabilir. Dışa dönük bir çocuğa ise bu tarz şeyer çok etkili olmayıp onun heyecanını arttıracak ödüller vadetmek daha caydırıcı olur.Yani her çocuk ayrı bir kainattır ve ayrı bir sistem ister.

Bir de beklentilerimiz çocuğun yaş, cinsiyet ve gelişim özelliklerine uygun olmalıdır. Örneğin küçük bir çocuğun kırılacak eşyaların bulunduğu bir ortamda,onlara dokunmadan oynamayı öğrenmesi fazla bir beklentidir. Her çocuğun bir oyun ortamına ihtiyacı vardır. Hiperaktif çocuğa sahip bir annenin gittiği misafirlikte çocuğunun en fazla bir saat uslu durabileceğini bilmesi gerekir. Yoksa sonuçlar her iki taraf için de zorlayıcı olacaktir.

Sevgisiz disiplin olmaz-Sevgiyi alan çocuk disiplin kurallarına daha iyi uyum sağlar. Çocuğumuzla kaliteli bir iletişim içinde olup vakit ayırmak çocuğumuzun en çok anlayacağı sevgi belirtme yöntemleridir. Okul öncesi ve ilkokul dönemindeki çocukla oyun oynayarak, ergen yaştaki çocuğumuzla arkadaşça vakit geçirerek sevgimizi göstermeliyiz. Disiplinin geçerli olması için sevginin iyi hissettirilmesi gerekir. Sevgiyi hssettirmeden verilen disiplin kuralları sadece otoriteden öteye geçmez.
Kıyamamak adına vermemiz gereken eğitimi verememek de fazlaca yumuşaklığa girer.Sevgi ve disiplini dengeli bir şekilde alan çocuk kendi içinde barışık ve dengeli olur.
Her cocukta disiplin beklentisi vardır-Disiplin eksikliği çeken çocuk güç ihtiyacı içindedir ve “bakalım bana ne zaman hayır denecek” diye sınırları zorlamaya çalışır. Hayır anlamındaki tepkiyi gördüğünde rahatlar.”Annem babam beni takip ediyor yönetiyor, güçlü bir anne babaya sahibim” diye hisseder. Sınırsızlık içerisinde olmak yerine,belli sınırlar dahilinde olduğunu bilmek,her çocuk ve her kişi için ihtiyaçtır. Bu sebeptendir ki yetişkinler için de din kuralları ve yaratıcı otoritesi ihtiyaçtır.

Calisan Anne olmak

admin — Mon, 30 Nov 2009 12:56:59 +0000

Kapıdan çıkarken 5 yaşındaki oğlunuzun “Anne niye beni bırakıyorsun, seni özlüyorum.”diye seslenmesi içinizi burksa da yetişmek zorunda olduğunuz işniz var. Serviste günün iş programını kafanızdan yapmaya çalışırken oğlunuzun mahsun yüzü sık sık düşüncelerinizi bölüyor. Eşinizin çalışmalarınıza destek vermesi bile içinizdeki “ben oğlumu ihmal ediyorum. “ suçluluğunu gidermeye yetmiyor.
Her gün binlerce kadın bu duygularla çocuklarını eve, yuvaya ya da okula bırakarak işine gidiyor. İş hayatının kadınların sırtına getirdiği ek yükleri de unutmamak gerekiyor. Kadınlar hem iş yerinde, hem de evde yoğun bir tempoyla çalışıyor. Bu da kadınların daha gergin ve mutsuz olmasına yol açıyor. Tabii bu gerginlik çocukları da olumsuz etkiliyor.
Çocukların bakımının pek çok ailede annenin sorumlulğunda olmaya devam ettiğini belirten Acıbadem Sağlık Grubu Psikiyatri uzmanı Dr. Cantüre Mentürk, yaşanan sorunlarla ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor. “Çocuklarda pek çok davranış bozukluğu, tavır koyma, karşıt olma ve karşı gelme durumları görülmektedir. Çocuklar, annenin işe gitmesini, ilgi ve sevginin azalması olarak yorumlayabilirler ya da ayrılma endişesi yaşayabilirler. Sonuç; gergin, sinirli, depresyonlu, anneler ve sinirli, ters davranışlı dayatmacı çocuklar ya da alt ıslatmalar, uyku bozuklukları, yemek problemleri,”
Anneler Yetersizlik Duygusu İçinde
Çalışan annelerin çocuklarıyla yeterince ilgilenmediklerini düşünmeleri yetersizlik duygusuna neden oluyor. Bu duyguyu, Dr. Cantüre Mentürk, “Hem işte hem de evdeki sorumluluklarında sürekli bir şeylerin eksik kaldığı duygusuna kapılmaktalar.” diye değerlendiriyor.
Kadınları etkileyen duygular yetersizlikle sınırlı değil. Dr. Mentürk, “Suçluluk duygusu, eşe karşı kızgınlık, yalnız bırakılmışlık hissi çokça rastlanan duygulardan. Bazen durum depresyona ve endişe bozukluğuna kadar ilerleyebiliyorlar. Çocuklar, annenin işe gitmesini ilgisizlik, terk edilme olarak yaşayabiliyorlar, davranış bozuklukları, sinirlilik, söz dinlememe, alt ıslatma, saldırganlaşma gibi belirtiler veya içe kapanma, kabuğuna çekilme gibi durumlar gösterebiliyorlar.” diyor.
Yanlış Davranışlar
Anneler, yetersizlik ve suçluluk duygusunun itelemesiyle çocukları şımartma yoluna aşırı oyuncak alımına başvurabiliyor. Çocuğun davranış bozukluklarına karşı aşırı hoşgörü göstermek ve sinir koymakta çekinmek de bir başka yanlış tutum. Çocuğun tavırlarına tepki göstermemek için kendini zorlayan annenin sonunda patlayıp bağırma ya da dayak gibi aşırı dozda tepkiler sergilediğini vurgulayan Dr. Cantüre Mentürk, Türk aile yapısıyla ilgili olarak da şöyle konuşuyor. “Türk toplumunda genelde, işten dönen annenin eşinden yardım alamaması yaygın. Ayrıca eski katı terbiye yöntemlerini bırakmış olan genç kuşak anne babalarda, eski yöntemlerin yerine ne konacağı konusunda bir kafa karışması gözlüyorum. Davranış terapisi denilen ve ABD’de yaygın olarak kullanılan ödül ceza yöntemleri henüz toplumumuzda yerleşmedi.”
Çalışan anne ve çocuğu arasında yaşanan sorunların tedavisi için Dr. Cantüre Mentürk sorunun boyutuna gore şu .çözüm önerilerinde bulunuyor. “Sorunun boyutuna gore, bazı yöntemlerin tartışıldığı 1-2 seanstan aile terapisine kadar uzanabilen tedaviler kullanılabilir.”
Anneler Nasıl Davranmalı?
· Çocuklara duygularını ifade etmeleri öğretilmeli
· Örneğin: “Sen şimdi yaramazlık yapıyorsun çünkü bana öyle geliyor ki, kızgınsın” gibi açıklamalar kullanılabilirler.
· Ancak, annelerin, çocukların sınırlara ve kurallara ihtiyaçları olduğunu unutmaması gerekiyor.
· Bu kuralların yerleştirilebimesi için ödül ve ceza yöntemleri kullanılmalı.
Tedavide Neler Yapılıyor?
· Anneye yalnız olmadığı aynı sorunu yaşayan binlerce kadın olduğu anlatılıyor
· Baba, daha fazla görev paylaşımına ve daha aktif bir role teşvik ediliyor.
· Anne ve babaya, çocuğa sınır koyma yöntemleri öğretiliyor.
· İşe gitmenin “terketmek” olmadığını çocuğu anlatma yolları gösteriliyor.

Aile içindeki şiddete marus kalan cocuklar

admin — Fri, 18 Sep 2009 23:47:59 +0000

Ailenin çocuğun gelişimini sürekli olumlu yönde etkilemesi yazık ki mümkün
değildir. Çocuk yaşadığı güzel olaylar gibi tüm olumsuz olayları da aklında
tutacak, benimseyecektir.

Çocuğu olumsuz anlamda etkileyenlerden biri de ailede geçimsizlik ve
şiddettir. Sevgiden yoksun büyüyen, şiddete tanık olan veya şiddeti yaşayan
çocukların akranlarından daha saldırgan bir tutum sergilediği suç işlemeye daha
yatkın oldukları tespit edilmiştir.(Erdoğdu,2005)

Şiddet Nedir?

İnsanlar şiddeti yalnızca fiziksel zarar verme olarak düşünmektedir. Bu
yanlışı düzeltebilmek için öncelikle şiddetin tanımını iyi bilmek gerekir. Dünya
Sağlık Örgütünün şiddet tanımı; bireyin yaralanma ve ölümüne neden olan ya da
gelişmesini engelleyen fiziksel, psikososyal ve cinsel olarak uygulanan kasıtlı
davranışlardır şeklindedir. Şiddet; canlının temel dürtü ve var oluş gereği
karşısındakini tehdit unsuru görmesi ve onu sindirmek için karşı tarafa
uygulanılan her türlü güç ve baskının kullanıldığı zarar verici psikolojik
davranış türü,kişi yada kişilerin,kurum yada kuruluşların bir birlerine yada
yaşanılan doğa,hayvanlar ve diğer yaşam koşullarına karşı uyguladıkları bilinçli
olarak yapılan üstünlük yada maddi ve manevi çıkar ve menfaatlerin elde
edilmesini sağlamak amacını güden davranışların tümüdür. (wikipedia,mayıs 2008)
Sonuç olarak şiddet; canlının çevresine kendi üstünlüğünü sağlamak için güç ve
baskı uygulayarak karşısındakilerin ruhsal veya fiziksel anlamda zarar görmesine
neden olan hareketlerinin tümüdür.
Şiddet kişinin kendisine uyguladığı şiddet,kişiler arası şiddet ve gruplar
arasındaki şiddet olarak üçe ayrılır.Şiddete ailede,okulda,iş yerlerinde,medyada
tv programlarında rastlamak ne yazık ki mümkündür.. Çocukların kişilik
oluşumlarında büyük yaralar açan aile içi şiddet ise bunlar içinde ayrı bir
öneme sahiptir.

Aile İçi Şiddet Nedir?

Aile içi şiddet, bir aile üyesinin; diğer üyelere karşı fiziksel ya da
psikolojik olarak hükmetme ya da zarar vermesidir. Bu tanıma sadece kaba kuvvet
içeren davranışlar değil aşağılamak, tehdit etmek, ekonomik özgürlüğünü
kısıtlamak ve zorla evlendirmek gibi şiddet gören kişinin kendisine olan
saygısını, kendisine ve çevresine olan güvenini azaltan, korku duymasına sebep
olan pek çok davranış da girer. Çekirdek ailelerde baba çocukları ve eşine karşı
şiddet uygularken, geniş ailelerde kayınvalide ve kayınpederin diğer aile
üyelerine şiddet uyguladığı görülmektedir.

Şiddet nedenleri üzerinde Hacettepe üniversitesinde, Arı ve arkadaşlarının(
1993) yaptığı bir araştırmada, annelerin%81i,çocukları söz dinlemediği
zaman,%12si kardeş kavgası,%13ü’davranış bozukluğu’%3kadarı da okul ve
temizlikteki kusurları nedeni ile çocuklarına dayak cezası verdiklerini
belirtmişlerdir(Özgüven,2001)
Sağlıklı aileyi yaratan şey… evlilik bağı ile bir arada bulunan kadın ve
erkeğin, kadınsı ve erkeksi özelliklerini dengeleyebilmiş, olgun birer yetişkin
olmalarıdır(yeşilyaprak, 2003)Eşler arasında tabiî ki anlaşmazlıklar çıkacaktır
ancak bunlar iki tarafın birbirine saygı duyduğu bir tartışma ortamında
çözümlenebilir, eşlerin özgürlük ve güç savaşı verdikleri evliliklerdeyse
sorunları çözmek olanaksız hale gelir,tartışmalar telafisi olmayacak
kavgalara,duyulan öfke şiddet ve saldırganlığa dönüşür.

Karı Koca İlişkilerinin Doğurduğu Sorunlar

Özuğurlu karı koca ilişkilerinden doğan sorunları şöyle sıralamıştır.

1.2.1) Psiko-sosyal Sorunlar: gelenek, görenekler,ahlaki değerler dinsel
inanışlar gibi genel sorunlardır
1.2.2)Sosyo-Ekonomik Sorunlar
1.2.3)Ana-Baba ve Çocuklarla, Ana babanın yakınlarıyla ilgili sorunlar buna üç
kuşak çatışması da denilmektedir ki bu sorunlar ailelerin sarsılmasına ve
dağılmasına sebep olmaktadır.
1.2.4)Cinsel Sorunlar

AİLE İÇİ ŞİDDETİN NEDENLERİ NELERDİR?

Birçok psikolog aile içi şiddetin nedenlerini araştırmıştır.
Psikolojik,sosyal ya da biyolojik olabilen nedenler Cüceloğlu ve Kaya’nın
tanımlarından yola çıkılarak genel olarak şöyle sıralanabilir:
- Anne- baba geçimsizliği.
- Ailede ekonomik sorunlar
- Ciddi kişilik problemleri
- Değişik psikiyatrik rahatsızlıklar
- Depresyon
- Kaygı ve stres bozuklukları
- Ciddi fiziksel rahatsızlıklar
- Kişinin yetiştiği sosyal çevre
- Uyum bozuklukları
- Alkol- uyuşturucu- kumar bağımlılıkları
- Aile yakınları ve diğer çevrenin aileye müdahale etmeleri
- Ekonomik durum
- İş yerinde yaşanan stresin eve yansıtılması
- Ailenin eğitim durumu
- Toplumda kabul gören erkek egemendir anlayışı
- Bireylerin kültürlerinde ve model aldıkları insanlarda şiddetin bir yol-
yöntem olarak var olması…
” Kızını dövmeyen dizini döver”,” Kadının karnından sıpayı, sırtından sopayı
eksik etmeyeceksin” anlayışı…

ŞİDDETİN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

3.1. Fiziksel şiddet: Tokat atmak, dövmek, vurmak, itmek, kemiklerini kırmak,
duvara vurmak, saç çekmek, tekmelemek, bıçak çekmek, yaralamak, özel eşyalara
zarar vermek, ev/iş eşyalarına zarar vermek vs.

3.2. Sözel şiddet: Aşağılayıcı sözler söylemek, zaafları ile alay etmek, bir
defa yapılmış bir hatayı genelleyerek eşin moralini bozmak, küfür etmek, küçük
düşürmek, hakaret etmek ve bu şekilde eşin özgüvenini yitirmesine sebep olmak.

3.3. Ekonomik şiddet: Evin masraflarını karşılamamak, eşin özellikle kadının
çalışmasına izin vermemek; çalışan eşin elinden parasını almak; ev halkını para
yönetimi konusunda eleştirmek ve etiketlemek (Müsrif kadın, savurgan adam gibi…
)

3.4. Cinsel şiddet: İstenmeyen fiziksel yaklaşımlar, taciz içeren
davranışlar.

3.5. Psikolojik şiddet:

Bir aile üyesinin diğerini yalnız ve baskı altında bırakarak
cezalandırmasıdır. İletişimi reddetmek, surat asmak, ortamdan dışlamak, eşin
kendisini ifade etmesini, görüş ve hislerini açıklamasını engellemek, duygusal
sömürü yapmak, imalı konuşarak yanlış anlamalara meydan vermek, eşin kendisine
olan güvenini, saygısını yitirmesini sağlamak; sosyal hayatı katı kurallarla
sınırlamak, eşin verdiği kararları dikkate almamak, devamlı eleştirmek, katı
kurallar ve sınırlar koyarak baskı kurmak, eşini aşırı kontrol altında tutmak,
eşin hareketlerini sınırlamak ailesiyle veya arkadaşları ile görüşmesine izin
vermemek vs.

3.6. Sosyal şiddet:

Eşini başkaları önünde sürekli küçük düşürmek, başkaları önünde zaafları ile
alay etmek, eleştirmek, evden çıkmasına izin vermemek, sosyal ilişkilerini
kısıtlayarak yalnız ve desteksiz bırakmak, akrabaları ile görüştürmemek, katı
kurallar koyarak üzerinde baskı kurmak vs.

Aile İçi Şiddetin Çocuğa Etkileri

Aile içi şiddetin çocuğun üzerindeki etkisi çocuğun yaşına, şiddete maruz
kaldığı ya da şahit olduğu süreye, çevresindekilerin şiddeti nasıl yorumladığına
göre farklılık gösterir. Çocuklar arasında uyum bozukluğuna yol açan birçok
vakaya, olumsuz anne baba çocuk ilişkilerinin neden olduğu saptanmıştır. Ailede
şiddet en fazla çocuklara ve kadınlara uygulanmaktadır. Çocuk aile içinde
yaşananlardan yaşı ne kadar küçükse o kadar fazla etkilenir. Açığa vurmadıkları
halde alttan alta şiddetli anlaşmazlıkların hüküm sürdüğü ailelerde bile
çocuklar normal gelişemezler. Evlerinde şiddetle iç içe yaşayan çocukların
olaylara karşı farklı tepkilerde bulunduğu görülür:
Duygusal: Ailede yaşanan şiddet ve şiddeti durduramamak ile ilgili suçluluk
duyguları, ailesi adına üzüntü, anne babasına karşı duygularında karışıklık (
sevgi ve nefreti aynı anda hissetme), çaresiz ve güçsüz hissetme, evde olan
bitenlerden utanma gibi.

Bilişsel: Şiddetin sorumluluğunun kendinde olduğunu düşünme; kendi
davranışları için başkalarını suçlama; istediğini yaptırmak, kızgınlığını
belirtmek, güçlü hissetmek ve ihtiyaçlarını karşılamak için sevdiği insanlara
vurmanın normal olduğuna inanma; ailede şiddetle bağlantılı olarak düşük benlik
saygısı; istediklerini ve ihtiyaçlarını belirtememe; verilenle yetinme;
başkalarına güvenmeme..

Davranışsal (sık ve abartılı ortaya çıktığı durumlarda): Aşırı hırçın
davranma ve isyankarlık, içine kapanma, okulda başarısızlık veya başarı için
aşırı gayret, okula gitmeyi reddetme, başkalarını memnun etmek için aşırı çaba
gösterme, saldırganlık ya da aşırı pasiflik, bahaneler bulma, kendini savunma
gayretleri, alaycı yaklaşımlar, duygusuz davranma, aşırı ilgi çekme
davranışları, yalan söyleme, uyku sorunları, kabuslar, altını ıslatma, kontrol
edilememe

Toplumsal: Arkadaşlarından ve akrabalarından uzak durma, ilişkilerinde
genellikle kavgacı olma, çok çabuk arkadaş olup arkadaşlıklarını aniden bitirme,
başkalarına güvenmekte ( özellikle yetişkinlere) zorluk çekme, kızgınlığını
kontrol edememe, uzlaşma becerileri gösterememe, evden uzaklaşma, arkadaşlarına
zorbalık yapma ya da kendini ezdirme, şiddet içeren ilişkiler içine girme,
arkadaşlarla aşırı sert oyunlar oynama gibi.

Fiziksel: Ağrı şikayetleri ( baş ağrısı, karın ağrısı gibi), sinirlilik,
gerginlik, dikkat dağınıklığı, yorgunluk ya da aşırı enerji, sık hastalanma,
gelişimsel gerileme, yaşından küçük davranışlara geri dönme ( Yatak ıslatma,
parmak emme gibi), acıya karşı duyarsızlık, tehlikeli oyunlar oynama ve
etkinliklerde bulunma, kendine zarar verme (bilerek bir yerini kesme, kafasını
vurma) gibi.(bilgipasajı,haziran 2008)

Bebeklikte ve İlk Çocukluk Döneminde Şiddetin
Etkileri

Bebeklikte özellikle anne bakımından yoksun çocuklarda hem fiziksel hem de
ruhsal gelişim geriliği görülür toplumsal davranışların öğrenilmesinin temelinde
anneye duyulan sevgi ve bağlanma vardır Bu sevgi ve bağlanma gelişmemişse çocuk
toplumsal davranışları da öğrenemez. .(Erdoğdu,2005) Şiddet ortamında büyüyen
bebekler, annelerine karşı duygusal olarak bağlanmakta zorluk yaşayabilirler.
‘Bebeğin büyümesinde hayati öneme sahip olan bu bağlanma gerçekleşmediği bazı
ileri durumlarda çocuğun gelişimi tamamen durabilir.’Anne baba savunmasız olan
çocukları sinirlerini çıkarmak için bir araç gibi görmektedirler. Yapılan
araştırmalar şu ya da bu sebeple çocuklarını dövdüklerini söyleyen annelerin de
azımsanamayacak sıklıkta olduğuna dikkat çekmektedir.(Özgüven,2001) Çocuğun
duygusal yaşamına etki edecek bir çok olayı baba kadar anne de çocuğuna
yaşatmaktadır, çevremizde çok sık gördüğümüz bir şeydir örneğin düştüğü için
ağlayan çocuğa bir de annesi vurur, kolundan çekip yürütmeye çalışır o anda
çocuk dünyaya geldiği ilk andan beri bağlandığı güvendiği anneyi bambaşka
şekliyle tanır ve bu olay her tekrarlandığında çocuğun insanlara ve kendisine
olan güveni de o kadar zedelenir, çocuk bu olayın daha da kötülerine evde tanık
olacaktır, işten gelen baba günün yorgunluğunu çocuğuna bağırarak atacak çocuksa
günden güne içine kapanacaktır.

Aile içinde şiddete görsel ya da işitsel olarak tanık olmuş olan çocuklara
‘sessiz’,’unutulmuş’, ya da ‘görünmez’ kurbanlar adı verilmektedir.(Kaymak
Özmen,2004) Kavga sırasında unutulan bu çocuklar zaman içinde evlerindeki
şiddete çok çeşitli şekillerde tepkiler verebilirler. Daha küçük çocuklar(okul
öncesi ve yuva) çoğu zaman gördükleri istismarın ne anlama geldiğini anlamaz ve
kendilerinin yanlış bir şey yapmış olmaları gerektiğine inanırlar. İnternette
bir öğretmen öğrencisinin sözlerine yer vermiş bu konuya örnek olması açısından
bende aynen yazıyorum; ; “Ben annemle babamın kavgasına benim neden olduğumu
düşünüyorum. Sanki onlar benim için kavga ediyorlar. Birisi beni savunuyor,
diğeri beni suçluyor. Bu da bende evde istenmediğim düşüncesini oluşturuyor.
Bundan dolayı evden kaçmayı bile düşünüyorum.”

Kendini suçlama; suçluluk, üzüntü ve endişe duygularını arttırır. Özellikle
küçük çocuklar duygularını davranışlarıyla belli ederler. Çocuklar kendilerini
geri çeker, konuşmaz ve soyutlarlar. Çaresizlik içinde ne yapacağını bilemeyen
çocuklar örnekteki gibi evden kaçmayı çare görürler. Çocuğu arada bırakan bir
diğer konu kavgalarda hakem ilan edilmesidir, çocuğa kavgada kimin haklı olduğu
sorulur zaten kavganın nedenini bile tam olarak anlayamayan çocuk bu soruyu
yanıtlayamaz kendini çaresiz hisseder. Şiddete maruz kalan ilkokul dönemindeki
çocuklarda genel olarak yeme ve uyuma zorluğu, konsantrasyon problemleri, genel
endişe ve fiziksel şikayetler, dil gelişiminde gerileme, karın ağrısı,mide
bulantısı,baş ağrısı gibi psikosomatik belirtiler,sosyal aktivitelere ilgisinin
azalması,. okulda veya kardeşleri ile ilişkilerinde saldırgan tutum
sergiledikleri görülür.

Bandura(1973) insanların saldırganlığı sosyalleşme süreci içinde
öğrendiklerini belirtir, çocuklar sevdikleri hayranlık duydukları kişilerin
davranışlarını taklit yoluyla öğrenirler. Bu yüzden çocuklar ailede gördükleri
şiddeti zamanla olağanlaştırır kızgınlık ve stresi gidermede yöntem olduğunu
düşünürler. Şiddetle iç içe yaşayan ebeveynler çocuklarına kendi
umutsuzluklarını aşılar, güven hissi veremezler. (Öztürk Tüter) şiddet uygulanan
ailelerde büyüyen erkek çocuklar da yetişme çağına gelince saldırgan davranışlar
gösterir, model aldıkları babanın anneye uyguladığı baskı ve şiddetin
benzerlerini kız kardeşlerine, sevgililerine uygulamaya başlarlar. Çocuğuna kötü
davranan ana babaların aralarındaki en önemli ortak nokta, kendileri çocukken
kötü davranışa maruz kalmış olmasıdır. Çocukken ana-babalarından kötü davranış
gören bireyler, bir diğer kimseye sevgi ile bağlanma ve bu sevgi emelinde bir
ilişki oluşturma yeteneğini geliştirememişlerdir. (Cüceloğlu,1991).Bu sebeple
iyi davranma modeline sahip olmayan ana babaların stres halinde başvuracakları
tek davranış şiddet ya da çocuğu ihmal etme olacaktır.

Çocuk için özdeşim nesnesi olan biri örneğin baba aile içinden bir
başkasına yineleyici bir biçimde şiddet uyguluyorsa, çocuğun saldırganla
özdeşimi doğrudan şiddete maruz kalan çocuğun özdeşiminden daha kolay
olabilmektedir.(Kaymak Özmen) Denham, susanne ve others(1994),annelerin
kızgınlık ifade eden tavırlarına şahit olan çocukların yaşıtlarına göre daha az
sosyal uyum gösterdiklerini gözlemlemişlerdir. Çocukluğunda şiddete maruz kalmış
çocuklarda depresyon, tırnak yeme, ders başarısızlığı, davranış bozuklukları,
kaygı bozukluğu,sosyal uyumsuzluk,içine kapanık ya da saldırgan olma,suça
eğilimli olma,alkol bağımlısı olma gibi ruhsal sorunlar gelişebilir.(Öztürk
Tüter)
Şiddet ortamında yetişen çocuk anne ve babasına düşmanca duygular besler,
asileşir. Şiddet çocukları aileden uzaklaştırır yaş büyüdükçe olanların
bilincinde olan çocuk bulunduğu huzursuz ortamdan kurtuluş yolu arar, kızlar
istemedikleri biriyle evlenip belki daha ağır bir şiddet ortamının içine
düşerler, çocuklar evden kaçarlar, yanlış arkadaşlar edinir, suça yönelir ve ya
alkole uyuşturucuya alışırlar.(Erdoğdu,2005)Anne babanın otoriter tutumu ve
tavırları çocuğun kendine olan güveninin gelişmesini engeller, fiziksel şiddet
olumsuz benlik kavramı ve saldırganlığın gelişmesine sebep olur çünkü çocuk
ailesinden güçlünün her zaman güçsüzü yendiğini öğrenmiştir çocuğunda hayatı
boyunca güveneceği güç dayak olacaktır.

KADINA ŞİDDETİN ETKİLERİ

Aile içinde ortaya çıkan öfke ve saldırganlığın etkilerinin tüm aile
bireyleri üzerinde
olumsuz sonuçlar doğurduğu, fakat özellikle çocukların ve kadınların bu etkiye
daha çok açık oldukları söylenebilir.(Kaymak Özmen)Araştırmalar, erkeklerin
eşlerini dövme davranışının öğrenilen ve nesilden nesile geçen bir davranış
olduğunu ortaya koymuştur.Şiddet uygulayan eşlerin,bu tür saldırgan ilişkilerden
şikayetçi olmamaları,gizli tutmaları ve başka tür bir kişiler arası ilişki
kurmayı bilmemeleri,kocanın eşine şiddeti içeren davranışları uygulama
geleneğinin sürüp gitmesine neden olmaktadır.(Lewis,1987;Vural,1996) Kadına
şiddet ekonomik bağımsızlıklarından mahrum etmekten dayak,öldürmelere kadar
yayılmıştır. Özellikle anneye yapılan şiddete tanık olan çocuklar için durum çok
daha zordur, çocuk babaya karşı gelip annesini koruyamamanın üzüntüsünü
taşır,annesinin bakımını üstlenir.Rollerin değiştiği böyle bir ortamda çocuğun
özerkliği sınırlanır, kafasında oluşturduğu baba şeması yerini korku kaynağı bir
kişiye bırakır. Şiddetin kadına da yıkıcı etkileri vardır ancak ataerkil
toplumlarda inanılagelmiş kadının eşe bağlı olduğu fikrine birçok kadın kendini
inandırdığı için yaşadıklarına rağmen evliliğini sürdürür, fiziksel şiddet
dışındaki şiddet türlerinin yaşadığının bile farkına varmaz. Şiddet gören
kadınların birçoğu her ailede şiddetin yaşandığını düşünür, eşinin değişeceğine
her şeyin iyi gideceğine inanır. Yaşadıkları psikolojik ve fizyolojik şiddete
rağmen olanları inkar etme eğilimindedirler.

ERGENLİK DÖNEMİNDE ŞİDDETİN ETKİLERİ

Ergenlik çağındaki birey, kimliğini bulma çabası içindedir. Neyin iyi neyin
kötü olduğu öğretilmeyen, küçük yaşlarda iç denetim mekanizması kuramayan çocuk
için ergenlik daha zor bir dönemdir(Tarhan,2005) Bu süreçte yaşanan en önemli
tehlike ise kimlik karışıklığıdır. Bu karışıklığın temel sebebi ergenlerin kendi
içlerinde kendileriyle yapmış oldukları savaştır.(Ulusoy,M.D vd).Bu karışıklığa
birde ailedeki sorunlar ve şiddet eklenirse olaylar çözülemez hal alır ergen
intiharı bile düşünebilir. Ailesinde öğrendiği şiddet ergen için de bir çözüm
kaynağı olur ve bu gücü ailesi dahil herkese karşı kullanmaya başlar. Şiddet
ortamında yetişen ergenlerde akademik başarısızlık, okuldan ayrılma görülür.
Evde önemsenmediğini hisseden genç çete veya grup içinde kendini ispatlamaya
çalışacaktır bu sebeple ergenler yanlış arkadaşlıklar edinip madde kullanımı,
suça yönelme riski altındadır. Birey ailesinde şiddet yaşamamışsa bu dönem daha
sağlıklı ve sorunsuz geçecektir ancak ailelerin bu dönemde daha dikkatli olması
gerekir çünkü bireyin kendini tanıdığı benliğini oluşturduğu ergenlik döneminde
çocuğun şiddet yaşaması çok daha önemli sonuçları beraberinde getirecektir.
Ergenlik döneminde şiddete yönelmeyi bu dönemin özelliği görmek yerine aileler
çocuğun doğumundan beri maruz kaldığı mesajların içeriğini de göz önünde
bulundurmalıdırlar(Tarhan,2005) Aileler çocuğa karşı tutumlarına, çocuklarına
iyi bir model olmaya dikkat etmelidirler. Bu dönemde aile ve çocuğun fikirleri
uyuşmayacak, çatışmalar yaşanacaktır, böyle durumlarda aileler çocuklarıyla
empati kurabilmeli uzlaşmacı bir tutum, ılımlı disiplinle sorunları konuşarak
çözmeye çalışmalıdırlar.

SONUÇ VE ÖNERİLER

Şiddete ve saldırganlığa yönelik davranışlar yaşamın erken dönemlerinde
öğrenilir. Ancak her öğrenilen davranış gibi şiddet de değiştirilebilir. En
önemlisi ailelerin çocuklarından sevgiyi esirgememesidir çünkü sevgisizlik
nefreti, nefret şiddeti doğurur. Aileler şiddet konusunda bilinçlendirilir
sorunlar çocuğa yansıtılmazsa çocukta duygularını şiddet kullanmadan ifade
etmeyi öğrenir. Çocukların korku duymadan, sevgi içinde yaşayabilecekleri
güvenli bir eve ihtiyaçları vardır. Çocuğun en kritik dönemlerini geçirdiği aile
ortamı her anlamda ona örnek olmalıdır. Şiddete tanık olmak ve ya maruz kalmak
çocukta telafisi olmayacak yaralar açmaktadır Anne babalar bunun bilincinde
olmalı ve öfkelerini kontrol edebilmeyi, saldırganlığı önleyebilmeyi
öğrenmelidirler. .. Kağıtçıbaşı (1999)’ nın belirttiği gibi, eğer anne baba
birbirlerine öfke ve saldırganlık içeren davranışlarda bulunuyor ve çocuklar
çevrelerinde sorunların öfke ve saldırganlık yoluyla çözümlendiğini
görüyorlarsa, saldırganlığı sorun çözücü bir davranış olarak öğrenirler,
saldırgan davranışların yaşamın bir parçası olduğunu düşünürler ve bunu kendi
yaşamlarında da uygulamaya koyarlar. Bu nedenle yetişkinlerin davranışta
bulunurken, her an bir çocuğa model oldukları bilinciyle hareket etmeleri
gerekmektedir.
Aileler çocuğun kavgalara şahit olmasını engellemeli çocuklarına evde yaşanan
tatsızlıkların onlarla ilgisi olmadığını söyleyerek hissettikleri suçluluktan
kurtulmalarına yardım etmelidirler, çocuğa anlaşmazlıklarını, tehdit, yumruk ya
da silah kullanarak değil, sözcüklerle çözmelerini öğretmeli fiziksel cezalar
vermekten kaçınmalıdırlar. Uzun süre şiddete maruz kalan çocuklarda şiddetin
etkilerinin azalması için psikolog ya da danışmandan yardım alınabilir, ailenin
ilişkilerini düzenlemesi için aile ana baba okullarına yönlendirilebilir.
Anne babalar yetişmekte olan bir bireye örnek olduklarını unutmamalı,
çocuklarına şiddetin kabul edilemez ve yanlış bir davranış olduğunu anlatmalı,
kız ve erkek çocukları arasında ayırım yapmayarak çocuğa kadın ve erkek
rolleriyle ilgili sağlıklı bir bakış açısı kazandırmalıdırlar. Aileler
çocuklarının huzurlu büyümesi için evlerinin şiddetten uzak bir ortama sahip
olması konusunda ellerinden geleni yapmalıdırlar. Böyle huzurlu bir ortamda
büyüyen çocuklar şiddeti asla hayatına sokmayacak, sağlıklı insan ilişkilerine
sahip mutlu insanlar olarak yetişeceklerdir.